sábado, 18 de septiembre de 2021

Gazeaga toponimoa

 Gazeaga toponimoa sartaldekoa da, bildu diren hiru lekukoak eremu horretakoak direlako. Gautegiz-Arteagan baserria da, Arrasaten baserria eta erreka eta, azkenik, Zornotzan daude Gazeagabekoa eta Gazeagagoikoa izeneko baserriak.
Bizkaiko bi toponimoen lekuko zaharragoak Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII izeneko liburuan daude:

Gaceaga [N, TO]
Gaceaga (la casa de) [Boroa (cofradia de)], Amorebieta, a.1796, FogVizcayaMs.
Gaceaga (la caseria de), Gautiguiz de Arteaga, a.1641, FogVizcayaMs.
Gaseaga (la casa de) [Boroa (cofradia de)], Amorebieta, a.1704, FogVizcayaMs.
Gazeaga (la caseria de) [Boroa (cofradia de)], Amorebieta, a.1745, FogVizcayaMs.
Gaceaga_Beazcoa (la casa de) [Canala (uarrio de)], Gauteguiz de Arteaga, a.1799,
FogVizcayaMs.
Gaceaga_Ueazcoa (la casa de), Gauteguiz de Arteaga, a.1796, FogVizcayaMs.
Gazeaga_Ueascoa (la casa de) [Gauteguiz (uarrio de)], Gauteguiz de Arteaga, a.1704,
FogVizcayaMs.
Gazeaga_Veazcoa (la caseria de), Arteaga, a.1745, FogVizcayaMs.
Gazeaga_Gojeazcoa (la casa de) [Canala (uarrio de)], Gauteguiz de Arteaga, a.1799,
FogVizcayaMs.
Gazeaga_Gojeazcoa (la caseria de), Arteaga, a.1745, FogVizcayaMs.
Gazeaga_Goxeascoa (la casa de), Gauteguiz de Arteaga, a.1796, FogVizcayaMs.
Gazeaga_Goxeascoa (la casa de) [Gauteguiz (uarrio de)], Gauteguiz de Arteaga, a.1704, FogVizcayaMs.

Gaceaga [N, NO]
Gaseaga presuitero (don) (Pedro de), Ybarruri, a.1704, FogVizcayaMs.
Gaseaga uezino de esta anteiglesia (Francisco de), Gauteguiz de Arteaga, a.1704, FogVizcayaMs.
Gazeaga (Francisco de) [Urizar_Andicoa (la casa de)] [Gauteguiz (uarrio de)], Gauteguiz de Arteaga, a.1704, FogVizcayaMs.
Gazeaga uiuda (Maria de), Larrabezua, a.1704, FogVizcayaMs.
Gaçeaga (Juan de), Gautiguiz de Arteaga, a.1641, FogVizcayaMs.
Zornotzako Gazeaga toponimoaren lekukoak berdintsuak dira, ezberdintasun bakarra txistukaria da, <s> eta <c> agertzen direlako. Lehenengo lekukoa, aldiz, nabarmentzekoa da, garzeaga delako, 1658. urtean. Ondorengo lekukoak XVIII. mende hasierakoak dira eta ez da berriro dardarkaria agertuko. Baina horrek zalantzarako lekua uzten du, lekuko hori zuzena bada, ezin da berdindu besteek izango suten analisiarekin.
Arrasateko lekukoak lehenagokoak dira, XVI. mendearen bukaerakoak, Arrasateko toponimia liburuan bilduak, 128. or.:

Toponimoak ez du aldaera ugari erakutsi, txistukarian s/z alternantzia eta e/i bokal alternantzia, etimologiarako inportante ez direnak.
Toponimoak hiru elementu lituzke, gatz + -tza + -aga. Aldaketa bakarra bokal disimilazioa izan da, aa > ea, fenomeno automatikoa sartaldeko euskaran. Amatea toponimoa ere disimilazio horren ondorengoa litzateke, oinarrian Amata antroponimoa izan bazen.
Gatzaga toponimoak ezagunak dira euskal lurretan, baina Gazeaga ezberdina da, tartean -tza atzizkia dagoelako.

No hay comentarios:

Publicar un comentario