Larraitza toponimoa

 Larraitza da Urbasa mendikateko tontor bat, Nafarroan.
Euskaltzaindiaren EODA datu basetegian badaude Larraitza toponimoaren lekuko zaharrak, XIII. mendekoak, geroztik ez da aldaketarik nabaritzen:

larrayça (1232-1251- [1930])
sancha de larrayça (1232-1251- [1930])
larrayça (1232-1251- [1930])

Gainera, bada etimologia bat, Mikel Belaskoren Diccionario etimológico de los nombres de los montes y ríos de Navarra liburukoa:

[...]
Améscoa (1055 m). 'Las Eras'. Del vasco *larrai (cf. larrain 'era') y el sufijo abundancial -tza. Comentario. La cima de este facero es denominada en la comarca Alto de Aitzandia (popular Izandia) 'La Peña Grande'. En ella existe un menhir de 1,57 m con una cruz latina en un lado.
[...]

Lehenagoko Larraia toponimoaren sarreran azaldu dugu *larrai hitz ustezkoaren beharrik ez dagoela eta Larraia toponimoak bezala, beste azalpen bat izan dezake. Hasierako elementua larra- 'larre' litzateke baina bigarrena gaitz izenondoa izan daiteke, 'erraldoi' adierarekin:

3. (G, AN-gip-5vill-larr-ulz, B, L, BN, S, R; Dv, H), gatx (V-al). Ref.: A; A Apend (gatxa); Lrq; Iz Ulz (gáitze, bero); EI 101.
Enorme; tremendo, terrible, excepcional; gran (en exprs. como bertsolari gaitza zen 'era un gran bersolari'). "Haize gaitza, vent violent. Harri gaitza, pierre énorme. Oste gaitza, foule nombreuse. Eritasun gaitza, maladie grave" Dv.

Beraz, larra- 'larre' + gaitz + -a > *Larragaitza > Larraitza.

Barajuen toponimoa

 Barajuen da Aramaioko biztanle-entitatea, Barajuenpe toponimo eratorria dago, aurkintza bat eta larre bat izendatzeko.
Joan den mendeko lekuko bat dago Gerardo Lopez de Gereñuren Toponimia alavesa, seguido de Mortuorios o despoblados y Pueblos alaveses liburuan:

BARAJUEN, pueblo de Aramayona.

Toponimo eratorri bat dago, XVIII. mendekoa:

BARAJOENBE, 1709, término de Azcoaga.

Isaak López Mendizabalek lotura ikusi zuen Barasoain eta Barajuen toponimoen artean, P. Salaberriren Acerca del sufijo toponímico -ain lanean aipatua:

También López-Mendizabal cree que -ain es un sufijo local; para este autor -ain es simplemente «una de las varias formas en que aparecen muchos de los sufijos locativos» (1958: 135). Así -ain alterna según López-Mendizabal con -uen (Barajuen, población alavesa / Barasoain, villa navarra),

Sarrera honetan Barasoain eta Barajuen elkartuko ditugu, biak elementu berberaz osaturik izan daitezkeelako. Barasoain toponimoan gertatutako aldaketa bakarra bokal asimilazioa izan da: e-a > a-a. Barajuen izenean aipatutako asimilazioaz gain, beste aldaketa bat gertatu da azken silaban, jatorrizkotik egungora arteko bilakaera hauxe izango zen: *-oai- > -oe- > -ue-. Azken bi urratsen lekukoak badira, ez hasierakoarenik, baina horrela toponimoa ongi azaldurik geratuko litzateke. Oinarrian *Beraso antroponimoa, Beraso toponimoaren sortzailea; gainera, -ain atzizkia gehiturik Barasoain sortuko zen eta, beharbada, Barajuen bera. Bide batez, <j> grafiak adieraz lezake oinarrian *Beraxo aldaera izan zitekeela, Beraxa ezagunagoaren kidea.

Enekoalor eta Enekoarria toponimoak

Enekoalor da Akerretako aurkintza bat. Ez du lekukotza zaharrik, ezagutzen zaion lehenengoa 1996. urteko enekoalor da.
Enekoarria da Orbarako aurkintza bat. Lekukotza XX. mendean hasi zen, enecoarria (1916) lekukoarekin.
Bi toponimoak nafarrak dira eta bere analisiak ez du zailtasunik, aldaketarik gertatu ez zaie, behintzat, hala dirudi. Bi toponimoetan Eneko antroponimo ezaguna dago, bigarren elementuak dira alor eta harri, egungo hizkeran ere ohikoak.
Interesgarria da bi toponimo xume hauetan Eneko izatea, aspalditik ez da izan erabilia.
Dokuklik web-gunean lekuko batzuk badira, Euskal Autonomi Erkidegoko eliza-agiriak biltzen dituen lekuan. Agiri hauek dira, jaio, ezkontza eta heriotza agiriak. Bilaketa egin da 1500-1800 urte tartea hartuz eta oso lekuko gutxi agertu dira, bi gizon besterik ez:

Nafarroako toponimoetara itzuliz, bietako lekukotza nahiko berria da, horrek esan nahi du inportantzia gutxikoak zirela, baina sortu zirenetik iraun dute, mendeak eta mendeak igaro arren.

Sarrallagillenea toponimoa

 Sarrallagillenea da Usurbilgo etxe bat.
Lekuko zaharrik ez da eskuratu, baina toponimoa dagoen bezala analiza daiteke. Toponimoak, etxe izen askotan bezala, bukaeran -(r)en + -a ditu, eta oinarrian sarrailagile hitza dago:

sarrailagile.
(H; -alla- Lar, Añ, H), sarrailgile (SP, Urt Gram 37).
Cerrajero.

Hitzak ez du lekukotzarik utzi, hiztegietatik kanpo, baina iturriren ugaritasunak adierazten du hitz ezaguna zela eta Usurbilgo toponimoak berretsiko luke iritzi hori.
Bide batez, hitzaren oinarrian sarraila izena zen:

sarraila.
1. (V, G, AN, L-ain; IC 449, SP, Deen I 143, Urt Gram 34, Lar, Añ, Dv, H, VocB <-alai>; -ail L, BN, S; -all S), sarla (Ht VocGr, Arch VocGr , Dv?A, H), serraila (SP.V-gip; -ail V-gip), zarraila (V-ger-m, L-ain), zerraila (V-gip, G-bet; -all- V-gip, G-azp). Ref.: A (sarrailla, zarrailla); Lh (sarrail); EEs 1930, 27; Arin AEF 1955, 135; Iz ArOñ (serrailla), Ulz; Etxba Eib (zerrallia); Elexp Berg (zerrail); ZestErret (zerralla).
Cerradura, cerraja. "Cerraja. Zerralla barrixa ipiñi biarko detsagu atiari" Etxba Eib. Cf. Yang DA III 34: Empezar a obrar de sarraillas, horroillas e otras cosas, para el palacio de Olite" (1399). Cf. zerrailu.

Euskal hitza mailegua zen, eta sarraila izenari -gile atzizkia erantsiz sarrailagile eratu zen.

Gindadi eta Gindeta toponimoak

 Gindadi eta Gindeta dira Durangoko soro biren izenak.
Bi toponimoek ez dute oso lekukotza zaharrik utzi. Gindadi toponimoaren lekuko zaharrena 1930. urteko Guindadi da. Ahozko bi lekuko daude, gindadui eta ginddádi.
Gindeta, aldiz, askoz lehenago agertzen da, Quindeta (1868) eta Gindeta (1944). Gerokoetan Quintela agertzen da, 1995. eta 2003. urteetan. Ahozko aldaera ginddéta da.
Bi toponimoen oinarrian ginda hitza dago:

1. (V, G, AN, L, Ae, Sal, R; Lcc, SP, Añ, H), kinda (V-im [?], G-azp), dinda (Lh), girda (SP), gina (H), gine (vEys). Ref.: A (ginda, kinda); VocPir 675; Bon-Ond 150.
Guinda. "Cerise aigre" SP. "Guigne" H. "Dinda, cerise de qualité grosse et noirâtre" Lh. v. 3 gila, gindoil, 1 ginga.
Ginda, gozo dala min da. RG A 7, B 41. Billostu arren gindaz beterik dagoan arbola bat, ikusiko dozue urrengo urtean garauz beterik. Añ LoraS 19. Noiz eta ere gindak arrimatu beitituzu unzietan estal zaitzu siroparekin. ECocin 50. Gure baratzan ginda / ondu ezta ta mina / gure kalean daude / iru dama linda. Balad 205.

2. (Lcc, Añ, H s.v. gila ).
Guindo. "Guinda, fruta y árbol" Añ. v. 3 gila (2).
Eztagoan legez gindarik aretx gindatik jaioten eztanik. Añ LoraS 18.

Kinda aldaera ere jasoa da eta horrela Quindeta lekukoa azalduko litzateke. Gindadi toponimoan -di atzizkia dago eta Gindetan, -eta atzizkia. Bi atzizkiak oso ohikoak dira euskal toponimian, batez ere landare izenekin.

Larraiotz toponimoa

 Larraiotz, erdaraz Larráyoz, da Txulapaingo kontzeju bat, Nafarroakoa.
Toponimo honen lekuko zaharrena XIII. mendekoa da, Euskaltzaindiaren EODA datu basetegian badaude Larraiotz toponimoaren lekuko zahar eta berriak, lehenengoak hauek dira:

larrayotz (1268)
larrayozco, garcia (1282)
larrayoz (1350)

Toponimoa ez da geroztik aldatu eta horrek izen bakarra ematen du analisirako, Larraiotz. Aipatuko web-gunean ere badaude analisi etimologikoren batzuk, tartean Mikel Belaskorena:

[...]
Probablemente 'lugar propiedad de una persona llamada *Larray-'. De *Larray- + -oz, siendo el primer elemento un nombre de persona no identificado y el segundo un sufijo que indica propiedad.
[...]
Comentario lingüístico: Este nombre ofrece muchas dudas. A pesar de que se haya propuesto ya un significado es evidente el parecido del primer miembro del topónimo con las voces vascas *larrai y larrain 'era'.
[...]

Lehenago aztertutako Larraia toponimoaren sarreran *larrai aldaera ustezkoaren aurka azalpena eman dugu eta, beraz, analisi etimologiko bestelakoa emango dugu. Horretaz gain, -otz bukaera ez da Nafarroako hainbat herri izenetan agertzen den atzizki bera, antroponimoekin loturik dagoena, Ilurdotz, Nabaskoze eta beste herri izen gehiagotan, aztergai den toponimoan hotz izenondo ezaguna izango zen.Hasierako elementua larre izan daiteke, larra- eratorpen aldaerarekin edo, beharbada Larraia toponimorako proposatutako *larradi, -di atzizkiarekin.
Beraz bi azalbide daude toponimo honetarako: larra- 'larre' + hotz > *Larraotz > Larraiotz. Gutxi batzuetan /i/ bat tartekatzen da bi bokalen artean. Beste azalpenenan larra- + -di > *larradi + hotz > *Larradiotz > Larraiotz, Larraia toponimoan bezala bokalarteko /d/ galduko zen.

Barasoain toponimoa

 Barasoain da Nafarroako udalerri bat.
Toponimo honen lekuko zaharrena XI. mendekoa da, Euskaltzaindiaren EODA datu basetegitik Barasoain orritik jasotako informazioa dago, tartean lekuko zaharrenak:

verasoain (1044 [1614])
barasoain, garcia de (1257)
sancio de barassoain (1259/09/01 [k.])

Etimologia emateko orduan, lotura ikusi da Barasoain eta Beraxa antroponimoaren artean, J. Caro Baroja lehenik, eta ondoren Mitxelena eta Mikel Belasko:

Probablemente 'lugar propiedad de una persona llamada Beraxa'. De Beraxa + -ain, siendo el primer elemento un nombre de persona indígena y el segundo un sufijo que indica propiedad.

Arazo bat dago, tarteko /o/ bokala. Aurreko sarrera batean, Beraso toponimoaren azterketan *Beraso antroponimoa izan zela proposatu genuen, nahiz eta izen horren lekuko antroponimikorik ez izan. Barasoain era berean azal daiteke, *Beraso + -ain. Lekuko zaharrenean izena osorik bazen ere, ondoren bokal asimilazioa gertatu zen, e-a > a-a, eta geroztik horrela iraun du.
Beraz, Barasoain litzateke *Beraso antroponimo berreraikiaren beste toponimo bat, lehenago aztertutako Beraso toponimoarekin batera.

Konporta eta Konportaeta toponimoak

 Konporta toponimoak Gipuzkoako hiru herritan daude. Donostian plaza eta auzo edo hiri izena da. Asteasun eta Zaldibian Konporta izeneko baserriak daude.
Donostiako leku izenaz, XIX. eta XX. mendeetako lekukoak daude Donostiako toponimia lanean:

KONPORTA: Compórta (39) (1862, casa, D.U.A.-D-7-1-1), Comporta (1864, Casa de labor, N.P.G., 65 orr.), Comporta (1933, caserío, E.B.S.S., 13 orr.142); Konporta (1989, D.U.T.B.). 64-13-2, M. E-3.

Baserriei buruz, XX. mendeko bigarren erdialdeko lekukoak daude Iñaki Linazasororen Caseríos de Guipúzcoa izeneko liburuan, Asteasukoa:

KONPORTA (prop.)

Eta Zaldibikoa:

KONPORTA (prop.)

Baserrien XIX. mendeko lekukoak daude, 1864 urte inguruko Nomenclátor de la provincia de Guipúzcoa liburuaren 701. orrialdean Asteasuko baserriaren izena: Comporta.
Zaldibiko baserriaren lekukoa 724. orrialdean aurki daiteke: Comporta.
Konportaeta toponimoa Mendaro ingurukoa zen, kontuan harturik jasotako lekukoak Dokuklik web-gunean, Euskal Autonomi Erkidegoko eliza-agiriak biltzen dituen lekuan. Agiri hauek dira, jaio, ezkontza eta heriotza agiriak eta lekuko zahar ugariak ditu XVI. mendearen erdialdetik aurrera:

Toponimo hauetan konporta hitza dago, lekukotza ez handia utzi duena:

1 konporta.
(V-gip ap. Elexp Berg ; Lar), konforta.
"Compuerta" , "paradera" Lar. "La comporta de la presa está bien" (1830). GoiBur 244. "Depósito, presa de agua del molino" Elexp Berg.
Nahi baduzu sarthu Baionan konportako entradatik. INav 16. Iakiteko duzu konporta dela aborreko aldetik eta badela han eliza xume bat. Ib. 56. Baldin menturaz ilkitzen bazare konportetarik kanporat. Ib. 57. Konforten aldetik hasten den sagardia. (1765). SenperEus 58.

Lekukoek, hiztegikoek zein toponimikoek adierazten dute hitza euskararen erdialdeko eremukoa zela, Gipuzkoa eta Lapurdikoa. Bide batez, Dokuklik-en dauden lekukoek hitzaren lehenengo agerpen data mende oso bat aurreratuko 1677.etik 1549.era, 128 urte.

Enekasoroeta toponimoa

 Enekasoroeta da Zestoako toponimoa, baserri bat eta etxe bat izendatzeko. Gainera, badu toponimo eratorri bat, Enekasoroetako gaina.
XX. mendeko bigarren erdialdeko lekuko bat dago Iñaki Linazasororen Caseríos de Guipúzcoa izeneko liburuan:

ENEKASOETA (prop.) Aizarna ballara, Zestoa

Lekuko zaharrena XIX. mendearen erdialdekoa da, 1864 urte inguruko Nomenclátor de la provincia de Guipúzcoa liburuaren 634. or.: Enecasoroeta.
Toponimoak hiru elementu lituzke, bukaeran -eta atzizkia, aurrerago soro eta, azkenik, oinarrian Eneka antroponimoa. Azken hau Enekoren emakumezko aldaera litzateke, Euskaltzaindiaren EODA datu basetegitik Eneka antroponimoaren sarreran hala adierazten da:

Erdi Aroko Oneka euskal izenaren aldaera. Iruñeko Orti Gartzeitz (882-905) printzearen eta Auriaren alaba bakarra honela deitzen zen. 1096an Eneca Azenari agertzen da erresuma zaharreko hiriburuan. Aldaerak: Nekoitza eta Oneka.

Hala bada, Enekasoroeta litzateke Eneka antroponimoaren lekuko toponimiko urrietako bat, beharbada bakarra.

Larraia toponimoa

 Larraia da Zizur Zendeako kontzejua, Nafarroan.
Toponimo honen lekuko zaharrena XII. mendekoa da, Euskaltzaindiaren EODA datu basetegian badaude Larraia toponimoaren lekuko zahar eta berriak, lehenengoak hauek dira:

larraia, larraya (1101-1300)
larraia, garcia acenariz de (1110)
pero garceiz de larraya (1232-1251- [1930])

Ohargarria da toponimoa ez dela aldatu agertu zenetik hona, duela ia milurte bat.
Aipatuko web-gunean ere badaude analisi etimologikoren batzuk, tartean Mikel Belaskorena:

[...]
Probablemente 'era', de *larrai, variante de la voz vasca larrain 'era'. Comentario lingüístico: Alfonso Irigoyen (560) que *larrai podría ser variante de larrain 'era', lo mismo que arrai lo es de arrain 'pez' y artzai lo es de artzain 'pastor'. Cita topónimos como Larrayeta en Aniés y Larraia en Morillas (Álava). Traducciones curiosas y explicaciones populares: Las traducciones de este género apuntan hacia la voz vasca larre 'prado' y así encontramos: pradería, pastizal'.
[...]

Arazo bat dago proposatutako analisiarekin, inguru berean, kasu honetan Nafarroan, hitzaren bi aldaerak daudela adierazten dute, larrain eta *larrai, baina azken honen lekuko zuzenik ez dago eta gainera, aipatutako beste bi bikoteetan, arrai/arrain, artzai/artzain, Nafarroan sudurkari gabeko aldaera erabili ohi da. Hori aztergai den hitzari hedatuz, Nafarroan *larrai agertu beharko luke, ez beste ezer, baina ezagutzen diren datuek hipotesi hori deusezten dute, Nafarroan ezagutzen den hitza larrain da.
Saio etimologiko horrek oztopo nabarmena duenez, beste azalbide bat beharrezkoa da. Errazena da susmatzea galera bat gertatu dela, toponimoaren esanahia ilundu duena. Beharbada hasierako toponimoa *Larradia zen, hau da, larra- 'larre' + -di + -a; antzeko bilakaera Sorauren herri izenean dago, jatorrizkoa *Soraguren izango zelako. Baina horrek esan nahiko zuen toponimoak oso garai zaharrean galdu zuela herskaria, oso ohikoa ez dena. Baina azalpen honek ez du aldaera asmatuaren beharrik, euskararen banaketa dialektalaren ezagutzaren aurka sortutakoa, gainera.

Beraso toponimoa

 Beraso da Zuiako toponimo bat, erreka eta baso bat izendatzen dituena.
Lekuko zahar batzuk daude Rueda y molinos de Álava liburuan, 147. or.: berrazo (1596), 174. or.: sierra de berasso (1635) eta 146. or.: cantera de Beraso (1654).
Lekuko zaharrenak baditu ezberdintasun batzuk, kontuan izanik hurrengo lekukoak eta egungoa, litekeena da akatsak izatea. Hala balitz, Beraxa antroponimoarekin dagoen antza nabarmena da. Mitxelenak bere Apellidos vascos liburuan adierazten duen bezala:

150. —Beraxa n. pr.: Berasategui, Berastegui; cf. top. Barasoain, Berasain, Beasain (J. Caro Baroja, Mat., 69-70 y 163-164). Arigita, Historia de la imagen y santuario de San Miguel de Excelsis, Pamplona 1904, p. 203, recoge la mención de duos collaços in uilla qui dicitur Berastegui, uidelicet cuius nomen est Beraxa et altero Orti Munioç, que remite inconfundiblemente a beratz, beratx, derivado de bera «blando».

Oinarria bera edo beratz bazen, eta atzizki bat jasoko zuen, -so. Ez da oso erabilia, baina lekukoak utzi ditu antroponimian, Jaunso izena bezala, toponimian Jaunsuaga izena utzi duena.
Beraz, bera(tz) + -so > *Beraso antroponimoa. Ez da lekuko antroponimorik aurkitu, baina Beraso izan daiteke lekuko toponimiko bat.

Irasmoene toponimoa

 Irasmoene da Urumea ibaiaren erreka bat.
Azken bi mendeetako lekuko zaharrak daude Donostiako toponimia izeneko lanean, baina hauek etxeak ziren, Irasmoenea goia eta Irasmoenea behea:

IRASMOENEA GOIA: Yrasguene Goya (1841, casa, D.U.A.-B-10-II-362-2), Yrasmogoya (1844, casa, D.U.A.-C-5-I-1691-1), Irasmo-goya (145) (1862, casa, D.U.A.-D-7-1-1), Irasmo-goya (1864, Casa de labor, N.P.G., 38 orr.); Irasuene-goya (1989, D.U.T.B.). 64-15-1, m. J-4.
IRASMOENEA BEHEA: Irasmoenea (1805, D.C.H.G, 230, 236 orr.), Yrasmobea (1844, casa, D.U.A.-C-5-I-1691-1), Irasmo-bea (75) (1862, casa, D.U.A.-D-7-1-1), Irasmo-béa (1864, Casa de labor, N.P.G., 38 orr.); Irasmoenea (1989, D.U.T.B.). 64-14-7, m. I-4.
IRASMOENEKO ERREKA: Irasueneko erreka (1989, D.U.T.B.). 64-14-4, K. J-4.

XVIII. mendearen bukaerako lekuko zaharrago bat dago, aurreko lanean aipatu gabea, Proyecto de ereccion de tres iglesias antemurales en San Sebastian. Hacia 1775 izenburuko lanean, Luis Murugarren egilea, BAP, 1980, yrasmo.
Toponimo zaharra etxe izena zen eta hortik -(r)en + -a bukaeran. Oinarrian antroponimo bat genuke, ezaguna batez ere filosofo baten izena delako, Erasmo Rotterdamgoa. Bilaketa egin da Dokuklik web-gunean, Euskal Autonomi Erkidegoko eliza-agiriak biltzen dituen lekuan. Agiri hauek dira, jaio, ezkontza eta heriotza agiriak eta lekuko gutxi batzuk ditu XVI. mendearen erdialdetik aurrera:

Nabarmena da aurkitutako lekukotza Donostia ingurukoa dela, ponte izena ez zen handik hedatu.
Aipagarria da toponimoan hasierako bokalaren aldaketa e- > i-, hau ezaguna da euskal hitz askotan gertatu delako: ebili - ibili, ekusi - ikusi. Beharbada hori da aldaketaren arrazoia. Hala ere, aldaketa bitxia da antroponimo baterako.

Xertolo toponimoa

 Xertolo da Luzaideko etxe baten izena.
Toponimo honen informazioa Euskaltzaindiaren EODA datu basetegitik eskuratu da eta horretan ikus daiteke lekuko zaharrenak XIX. mende bukaerakoak direla:

sertolo (1886)
sertoloc (1887)
xertolo* (1996)
xertólo (1992-1999)
xortólo (1992-1999)

Azken bi lekukoak ahoz jasoak izango ziren eta hauetan ikus daiteke batean bokal asimilazioa gertatu zela: e-o > o-o. Beharbada azken bokalak ere eragina izan zuen.
Analizatzeko izena Xertolo da eta hasierako kontsonanteak adieraziko luke antroponimo hipokoristikoa dela, Xapalonea toponimoan *Xapalo hipokoristikoa dagoen bezala. Xertoloren kasuan ordezkatutako fonema /b/ litzateke, eta antroponimoa Bertolo, Bartolome osoagoaren aldaera. Blog honetan izan dira aztertuak izen honen hipokoristikoekin sortutako toponimoak, zehazki, Bartolotxonea eta Bartolotxuena. Azken hauetan esanahi hipokoristikoa lortu da atzizki txikigarrien bitartez, -txo eta -txu.

Zillargiñenea eta Zillargilleneko erreka toponimoak

 Aztergai diren bi toponimoak Errenteria aldekoak dira. Zillargiñenea da etxe bat, Altzakoa ziurrenik. Lekuko zaharrenak XIX. mende hasierakoak dira, 1819. urteko Cillarguiñenea eta Cillarrenea. Bigarren lekukoan zalantzarako lekua da, beharbada ez da akats bat, zilar izena aipaturik argi geratzen zen etxean egiten zen langitza.
Zillargilleneko erreka da erreka bat eta aurrekoarekin loturik dago. Honen lekukoak bestearenak baino zaharragoak dira, regata de Cillarguillenea (1787), eta Zillargiñeneko erreka (1995).
Toponimo honen oinarrian bi aldaera daude, zilargile eta zilargin, biak sinonimoak dira, batean -gile atzizkia dago eta bestean -gin. Hala ere, gerta liteke toponimoan asimilazio bat izatea, Zillargillenea > Zilargiñenea. Aldaketa honek ez zuen eraginik izango toponimoaren interpretazioan. Bide batez, oso hurbil bazen beste toponimo bat, oso antzekoa, Zillargilleneberria toponimoa Donostian, Zillargillene zaharrago baten ondorengoa.

Poleagillenea toponimoa

 Bi lekuko ezagutzen zaizkio toponimo honi, biak joan diren mendeetakoak eta, dirudienez, egun desagerturik dago.
Lekuko berriena XIX. mendekoa da, Donostiako toponimia lanekoa:

Poleagillenea (1829, casa, D.U.A.-C-5-I-1687-7).

XVIII. mendearen bukaerako lekuko zaharrago bat dago, aurreko lanean aipatu gabea, Proyecto de ereccion de tres iglesias antemurales en San Sebastian. Hacia 1775 izenburuko lanean, Luis Murugarren egilea, BAP, 1980, Poliaguilleanea.
Toponimoak ez du zailtasun handirik, bukaera aldean -(r)en + -a, ohikoak etxe izeenetan, eta oinarrian hitz ezezagun bat, *poleagile hitz elkartua. Atzizkian -gile da eta oinarria polea izena:

polea.
(SP, Urt IV 232, H (V, G)), polia (V-gip ap. Etxba Eib ), poleia.
Polea. "Ugala sartzerakuan, poliak artu dau eta besua ausi detsa" Etxba Eib. v. KATE-POLEA.
Xarpanteriako zurezko bi poleien <-ll-> barneko maxina. (1767). SenperEus 64. Ura handik erautsteko, poliatik dilindan, / aldizka goiti-beheiti pusader bi zabilltzan. Gy 55.

Donostiako toponimia aberatsak aspaldiko lanbide baten izena berreskuratzen lagundu du, *poleagile, poleak egiten dituena.

Dueña toponimoa

 Dueña da Oiongo erreka-zuloa, sakana.
Toponimoaren lekuko zaharrago bat dago Gerardo Lopez de Gereñuren Toponimia alavesa, seguido de Mortuorios o despoblados y Pueblos alaveses liburuan:

DUEÑA, 1735, labrantío de Labraza.
DUEÑAS (Pinar de...), monte de Labraza.

Gaztelaniazko izena da, dueña 'jabe (emakumezkoa)' hitz arrunta da, baina antroponimoa ere izan zen aspaldian, Erdi aroan. Horrela, handik ez urrun, Cartulario de Santo Domingo de la Calzada liburuan badaude lekuko batzuk:

Dueina: c. 1156 (18).
Dueina de Terrazos: 1156.VIII.17 (15).

Dueinaren idazkerak Dueña adieraziko zuen, ziurrenik. Jatorria Domina latineko hitzean dago, antroponimo bihurtua, horren lekukoak daude, Erromatar Aroan zein Erdi Aroan, Boullónen Antroponimia medieval galega (ss. VIII-XII) tesian azaltzen den bezala:

Domina [F, NOM]
De orixe latina (vid. Dominus), testemuñado como cognome en textos latinos Kajanto Cognomina 362. Sobre o seu uso como alcume, vid. KremerHispCogn 1 161-2, n.214; vid. tamén Domna e Dona.
Domina Uilielmi 13.1218 TSobrado II 181

Erabilera kultuaren ondoan bazen bestea, jendeak erabiltzen zuen hitza aukeratua, Dueña. Beharbada hori da Arabako toponimoaren jatorria, antroponimo bat toponimo bihurtua.
Bide batez, aipagarria da Dominaren eratorri bat aurkitzea Araban, Doñela toponimoan, honetan ere bilakaera gertatu da, azentuaren eraginez ez da hasierako silaban /ue/ diptongorik izan.
Laburtuz, litekeena da Dueña toponimoan eite bereko antroponimoa izatea, latinez Domina antroponimoa zen baina erdararen eraginez aldatu zen.

Aumategi toponimoa

 Aumategi da Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan hedaturiko toponimoa. Bizkaiko Lemoizen mendi-adarra da, Gipuzkoako Bergaran jauregia, harrobia eta aurkintza da. Azkenik, mendi bat da, Aretxabaleta, Eskoriatza eta Oñatiko herrietan Gipuzkoan eta Arabako Barrundia udalerrian.
Bildutako lekuko zaharrena XIV. mendekoa da, Bergarako Aumategi jauregiaren lekukoen artean Aumategui aipatua da 1348. edo 1386. urteko Furti Ybañez de Aumategui. Ondorengo urteetan zein mendeetan behin eta berriz agertzen da aldaerarik gabe.
Toponimoaren zahartasuna aipagarria da, baita ere bere egonkortasuna. Horrek izen bakarra uzten du analizatzeko, Aumategi. Toponimoak bi elementu lituzke, bukaeran -tegi atzizi ezaguna eta hasieran auma izen arrunta, ahuntzaren kumea izendatzeko erabilia. Toponimoak adieraz lezake aumak hazteko leku egokia eta bada blog honetan leku izen bat oso lotua, Antxumaitz toponimoa, hain zuzen. Azken honetan antxume hitza erabilia izan zen, aumaren ordez.
Azkenik, Aumategi toponimoaren lekuko zaharrenak auma hitzaren lehenengo lekukoa aurreratuko luke bi mende inguru, Orotariko Euskal Hiztegikoa Landuccirena delako, 1562. urtekoa.