lunes, 24 de noviembre de 2025

Iharnotz toponimoa

 Iharnotz, gaztelanian Yárnoz, Noain Elortzibarko kontzeju bat da, Nafarroan. Euskaltzaindiaren EODA datu basetegian Iharnotzen lekuko ugari daude, eta baita iruzkin etimologiko batzuk ere. Lekuko zaharrena XII. mendekoa da, egungoa bezalakoa:

iarnoz, yarnoç, yarnoz, fortun sanz de (1109-1110)
yarnoç (1255)
yarnotz, (1268)
Lekukoek erakusten dute 900 urtetan aldaketarik izan ez dela eta, beraz, hori da aztertzeko dagoen izen bakarra. Iruzkin etimologikoetan batekin nahikoa da orain arte izan den hurbilketa jakiteko, Mikel Belaskoren Diccionario etimológico de los nombres de los pueblos, villas y ciudades de Navarra. Apellidos navarros liburukoa:
YÁRNOZ. Valle de Elorz (Sangüesa). // Significado. Probablemente 'lugar propiedad de una persona llamada *Yarn-'. De *Yarn- + -oz, siendo el primer elemento un nombre de persona no identificado y el segundo un sufijo que indica propiedad.
Toponimoak bi elementu izango zituen, bukaeran -o(t)z atzizkia, Euskal Herriko sortaldean oso ezaguna eta oinarrian antroponimo bat genuke, ezezaguna. Sarrera honetan bat proposatuko dugu, Isarno, Pirinioetako hegoaldean Erdi Aroan ezaguna zen antroponimoa, bi lekuko daude Ángel J. Martín Duqueren La antroponimia pamplonesa del siglo X en las Genealogias de Roda lanean, Onomasticon 7: Actas de las III Jornadas de Onomástica : Estella, septiembre de 1990 = III. Onomastika jardunaldien agiriak : Lizarra, 1990ko iraila liburuaren 411. or.:
Ysarno qui fuit captibus in Tutela, domno 86ª gen., hijo del conde Raimundo de Pallars-Ribagorza), 25.
Ysarno (8ª gen., hijo del conde Raimundo II de Ribagorza), 27.
Hasieran *Isarnotz bezalako toponimoa sortuko zen baina txistukari disimilazioa gertatu zen eta lehena galdu zen, gero agirietan jaso den izena agertuz. Bilakaera hori nahiko ezaguna da, Oharriz (bx) eta Oarritz toponimoetan fenomeno bera izan omen zen, proposatu den etimologiaren arabera.

No hay comentarios:

Publicar un comentario