jueves, 3 de marzo de 2022

Gidarieta toponimoa

 Toponimo honetaz lekuko bakarra dago, Colección Documental del Archivo Municipal de Hondarribia. Tomo IV (1499-1537) liburuko 58. agiria, 1500. urtekoa:

Juan de Vrdanibia, tres mill e trezientos maravedís. Ase d’esecutar en la mitad de vn poco de mançanal qu’está e tiene çerca de Guidarieta. Linderos, mançanal de Ans’Otace. Bale treynta florines.
Toponimoak agerpen bakarra badu ere, gardena da, bi elementu izango zituen, bukaeran -eta atzizkia eta oinarriko hitza gidari:
gidari.
1. (V-gip, G, AN, L, BN-arb, S; SP, Urt I 192, Lar, Añ, H), giari (V-m), kidari (AN, L; Lar, Aq 1276, H). Ref.: A (gidari, giari, kidari); Lrq; Etxba Eib; Gte Erd 260 .
Guía, conductor; director. "Adalid" Lar. "Guiador" Añ. " Aren sentimentuak dituzte gidari (G-azp), mendian artzaina dute gidari (BN-arb)" Gte Erd 260. v. bidari (2), gida, gidatzaile, gidoin (2).

Normalean -eta atzizkiak pluraltasuna, ugaritasuna adierazten ditu, baina toponimo honetan, 'lur, eremu' izango zen adierazitakoa. Oinarriko gidari izan zitekeen norbaiten izengoitia. Toponimian badira ale ez asko, PI + -eta egitura dutenak, Antxoeta edo Domikueta toponimoak bezala. Hauek oinarrietan Antxo eta Domiku antroponimoak izango ziren, Gidarietan aldiz, gidari izena izengoiti bihurtua.
Toponimo honetako gidari izena hitz honen lehenengo lekuko bihurtuko litzateke, Orotariko Euskal Hiztegian dagoena, Leizarragaren lekukoa dagoelako, 1572. urtekoa:

Itsuén gidari aizela. "Conducteur" . Lç Rom 2, 19
Beraz, Gidarieta toponimoa 72 urtetan aurreratuko litzateke hitz honen lehenengo lekukoa.

No hay comentarios:

Publicar un comentario