lunes, 23 de mayo de 2022

Las birigazas toponimoa

Las birigazas da erdaraz sortutako toponimoa, Galdames eta Gueñes herrien arteko pinudi bat izendatzeko. Lekuko zaharrik ez badago ere izena nahiko argia da, oinarrian hitz zahar bat dagoelako, bidegaza, oso lekukotza urrikoa:

bidegaza.
(A), bidigaza "Bidegaza, cierto objeto que se exponía en los molinos y presas en señal de dominio (Ley IV, t. XXIV del Fuero de V.)" A. "Bidigaza, señal de presa a construir ("Fuero de Vizcaya"). EE 1881a, 209" Garate Cont RIEV 1933, 96. "Bidigaza, señal que se echa en Vizcaya en el paraje de cualquier río o arroyo que es del público para ganar el derecho de edificar, y para ganar el agua cuando alguno quiere construir allí presa, herrería o molino (Diccionario de la Real Academia, 1791)" DRA.
Toponimoa erromantzezkoa da eta aldaketa bakarra horzkariari dagokio, toponimoan dardarkaria delako, baina hori ez da aldaketa handia, bi kontsonanteak hurbilak direlako. Euskaraz, esaterako r/d nahasketa ezaguna da eremu batzuetan, horrelakoak dira aide 'aire' eta toponimian ere badaude ale batzuk, Agaratxonea toponimoa bezala, oinarriko *Agaratxo hori Ageda PI + -txo atzizkia delako, dirudienez.
Beraz, bidegaza edo bidigaza hitz zaharrak lekuko toponimiko bat utzi zuen Galdamesen, egun arte iraun duena.

No hay comentarios:

Publicar un comentario