Txakarroena toponimoa

Txakarroena da Arrietako baserri bat. Txakarroeneko iturria Morgan dago, ondoko herri batean.
Lekuko zaharrik ez dago, baina toponimoaren egitura gardena da, txakarro- eta -(r)en + -a, ohikoak etxe izenetan.
*Txakarro ezezaguna da, baina lotura oso nabarmena du Zakarro izenarekin, Donostiako toponimoa dena. Honen jatorria zakarro hitzean dago, eta toponimoan izenondoa dena egokia izan daiteke:

[...]
4. Tosco, brutal. Cf. VocNav s.v. zacarro.
Azketsidazu nire garbitasun au: aldi auetako gorputzalakeri zakarroan, ordea, garbitasunak berak keriari barkapena eskatu ta oiñetan aozpeztu bear zaio. Amez Hamlet 118.

Beraz, Arrietako toponimorako *txakarro proposatuko genuke, zakarro hitzetik sortua, z- > tx- bilakaeraren bitartez, ziurrenik izengoiti bihurtua eta lotua Txakarrenea eta Txakartegi toponimoekin, azken hauek txakar hitzetik sortuak eta hau zakar hitzetik.
Beraz, zakar hitzak bi bilakaera izan zituen, izenondo bihurtu ziren eta gero izengoiti eta azkenik, toponimo: txakar eta zakarro, gero azken honek ere bilakaera izan zuen eta *txakarro sortu zen, hau ere izenondo eta izengoiti eta azkenik, Txakarroena toponimoaren oinarria.

Arnazka toponimoa

 Nafarroako hiru herritan dago Arnazka toponimoa, Altsasun, Munarritzen eta Ziordian. Hiruretan aurkintzak dira. Toponimoen informazioa Euskaltzaindiaren EODA datu basetegian jaso da. Altsasuko Arnazka izenaren lekuko zaharrenak XVIII. mendean hasten dira:

arnazca, cantera de (1767)
arnazca (1847)
arnazka (1992)
Arnazka (2019)

Munarrizko Arnazka garai beretsuan hasten da paperetan agertzen:

arnazca, senda de (1790)
arnazca (1790)
[...]
Arnazka (2019)

Azkena da Ziordia herriko Arnazka, oso lekukotza gutxikoa da, baita berrikoa ere:

arnazka (1992)
Arnazka (2019)

Lekukoetan ez dago ezberdintasunik eta, beraz, izen bakarra dago analizatzeko, Arnazka. Izen hori nahiko iluna da, euskarazkoa dela ematen du baina ezin aurreragora joan. Zorionez, Orotariko Euskal Hiztegian hitz bat dago oso antzekoa, arnaska, euskarazko testuetan agertzen ez dena, baina duela gutxi arte lurralde euskaldunean erabilia izan da:

(arnaska).
(arnaska) . "Artesa o pila de piedra (Salvatierra). Se coloca generalmente a la puerta de las casas. [...] significa, pues, etimológicamente, 'pila o artesa de piedra'" Baraib. "Bebedero de piedra (Sierra Encina, Salvatierra)" LzG. "Artesa o pila de piedra generalmente a la entrada de las casas para echar de comer al ganado. Asca, pesebre bajo y estrecho" (Llodio) M. Herrán (comunicación personal). Cf. aska, arraska.

Dirudienez, aska hitzarekin loturik dago, nahiz eta txistukaria ezberdina izan. Dena dela, ezaguna da Nafarroan txistukari neutralizazioa gertatzen dela herskari aurrean, beraz, <z> grafia izan liteke hiperzuzenketa, hala ere, lekuko guztiak bat datoz toponimoa idazterakoan.
Beste aldetik, arnaska eta aska izenen arteko lotura agerikoa da, baina arnaskaren hasierako elementua iluna da, beharbada harea izan daiteke, hitz eratorpenean (h)aren- erabili da eta gero, sinkopa bat gertatu da, Nafarroako euskaran zenbaitetan gertatu ohi den bezala. Hitzaren harea, beharbada harea-harri izango zen. Hau guztia ongi egokitzen zaie Nafarroako toponimoei, Aguraingo lekukoak uler daitezke hitza sortaldetik hedatu bada, Nafarroatik. Izan ere, horrelako sinkopak ez dira ohikoak handik kanpo.
Arnaskaren etimologiaz jarritakoa gorabehera, hitz horren eta Arnazka toponimoen arteko lotura etimologikoa nahiko ziurra izan daiteke. Hala bada, toponimo hauek loturik izango lirateke aska hitzarekin sortutako beste toponimo batzuekin, blog honetan aztertuak, Arraskaran eta Arraskue toponimoekin.

Margola toponimoa

 Margola da Oñatiko tontor bat. Lekuko zaharrik ez da eskuratu eta, ondorioz, hemen adieraziko denak ez du ziurtasun osorik, hala ere, proposatuko den bilakaera eta toponimoaren kokapena ez dira oztopo. Toponimoak bi elementu litzke, hasieran barga izena, batez ere Nafarroan ezaguna:

2 barga.
(G-nav). Ref.: A Apend; Iz Als; Satr VocP.
"Barga andia jek, hay una gran vertiente o derrumbadero (es castellano) (G-nav)" A Apend. "Bargi, la pendiente" Iz Als. "Barga gaiztu, gerba gaiztu." Ib. "Barga gainin, en lo alto del derrumbadero" Ib. "(Ergoyena) [...] pendiente muy pronunciada" Satr VocP. Cf. VocNav: "Barca, portillo, espacio entre dos picarras o peñas en la cumbre de un monte (Roncal)".
Bargan hostoa erditik gora hasten denean, hiru egunez denbora txarra. (G-nav). EZBB I 196. (cf. ib. nota: Barga, Urbasa mendiko ipar aldeko hegalari esaten zaio)

(G-nav, AN-olza). "Rocher" Bon-Ond 138. "Lugar rocoso" Satr VocP.

BARGA-ZULO. "Peñazulo (AN-ilzarb-egüés), bargazulo (AN-olza)" Bon-Ond 138 (sin trad.).

Hitz hori blog honetan aipatua da, Lopegaingobarga toponimoan dagoelako. Beste aldetik, bigarren elementua ola hitz ezaguna da, toponimian oso ohikoa.
Margola azaltzeko barga eta ola batzearekin ez da nahikorik, batetik b- > m- gertatu delako, hau ez da oso ohikoa, normalean asimilazio baten ondorioz b- > m- gerta daiteke, ondoko silaban sudurkari bat bada. Toponimo honetan ez dago bigarren sudurkaririk, baina batzuetan aldaketa gertatzen da. Azken aldaketa ao > o bokal laburketa genuke, ez da oso ohikoa baina inoiz gertatzen da. Bada hitz bat, marga, marrega hedatuagoaren aldaera:

marrega.
1. (AN-5vill, BN, S; Lar, Dv, H), marraga (Vc, G-goi-to, B, R; Lar (+ -gea , det.), Añ (+ gea, det.), H), marga (Lar (+ -gea, det.)), marrea, marhega ( VocBN ?A, H (BN)), marhea, marhera, mardera (A (AN?)). Ref.: A (marrega, marraga), A Apend.
Márraga; (en gral.), tela tosca.

Hitz honen marga aldaera oso bakana da, askoz arruntagoak dira marrega, marraga, esaterako. Ezin da erabat alboratu aukera hau, baina hasieran proposatutakoak aukera gehiago ditu, nahiz eta aldaketaren baten beharra izan. Barga hitzaren erabil-eremuan sartuko litzateke toponimoa eta aldaketa azaltzeko, kontuan izan behar dugu toponimoa ahoz transmititu dela eta ziurrenik ez dela idatzi berandu arte.

Eguneraketa (2024-03-22):
Sarreran lekuko zaharrik ez badago ere, XVIII. mende bukaerako bi lekuko oso antzeko daude Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII izenburuko liburuan:

Margaola [N, TO]
Margaola (la casa de) [Urigoyena (uarrio de)], Ochandiano, a.1798, FogVizcayaMs.
Margaola_de_Arriba (la casa de) [Urigoyena (uarrio de)], Ochandiano, a.1798, FogVizcayaMs.

Sarreran adierazi bezala, ao > o bilakaera gertatu zela orain badakigu eta, beraz, proposatutako etimologiak ziurtasun gehiago dauka.

Sospetxu toponimoa

 Sospetxu da Bergarako mendi bat. Toponimoaren informazioa Bergarako euskera web gunetik eskuratu da. Lekuko zaharrena 1768. urteko Sospechu da. Toponimoak ez du aldaeratik baina baditu beste eratorri batzuk: Sospetxubarrena, Sospetxuburua, Sospetxueta...
Analizatzeko izena Sospetxu da, ez dago horrelako euskal izenik, baina aditz bat dago nabarmen antzekoa, sospetxatu 'susmatu', gaztelaniatik mailegatua. Dirudienez, aditzetik izena sortu zen, bilakabide ezaguna erabiliz, aipatu -> aipu, sospetxatu -> *sospetxu, nahiz eta honen lekukorik ez ezagutu.
Analisia zuzena bada, ezin jakin izenaren arrazoiaz, aski bitxia delako. Toponimoa zaharra da, XVIII. menderako bazen eta beraz, izena sor zezakeena oso aspaldikoa da eta ziurrenik ahaztua. Aztarren bat, beharbada, inguru horretako jendeak izan lezake.

Urataka toponimoa

 Urataka da Hernaniko toponimo bat, bi aurkintza izendatzeko. Gainera bada toponimo eratorri bat, Uratakako erreka.
Lekuko zaharrik ez bada ere, toponimo gardena da,
Toponimoak bi elementu ditu, batetik ur-ate izen elkartua:

UR-ATE (V-ger-gip; -athe L; uate V, G; ugate V, G; Lar; ubeta V-gip). Ref.: A (urate, uate, ugate); Lh (ur-athe); Iz ArOñ (uráte); Elexp Berg (ubeta). Compuerta del agua. "Paradera" Lar. "Compuertas del saetín" A. "La compuerta del depósito del molino" Elexp Berg.
Leza andiko iturri guztiak lertu eta zeruko ur-ateak edegi egin ziran. Ker Gen 7, 11 (Ol txinboak).

Azkena -ka atzizki txikigarria da, euskal lexikoan ezaguna da, eta batzuetan toponimiara ere igaro dena, Otaka toponimoan bezala.
Beste analisi bat ere egin daiteke, ur eta ataka izenak batuz. Funtsean elementu berdinekin egindako toponimoa da, Uratakako erreka izenak erakusten du hor eraikuntza bat izan zela, errota edo burdinola baterako, ur-ate bat. Hori guztia ziurtatzeko, Hernaniko agiri zaharretan aztarrena aurki liteke, zortea izanez gero.

Otaka toponimoa

 Otaka izena dago hiru toponimotan, Otakatxa da Bizkaiko Alonsotegi eta Barakaldoko herrien artean mazela, Otakarro da Aretxabaletako sakonunea eta Otaka soila da Oñatiko aurkintza baten izena.
Hiruretan otaka izena dago:

otaka.
1. (V-oroz, AN, R; Aq (AN); -th- L, BN, S), ottaka (A Apend). Ref.: Bon-Ond 147; VocPir 582; A; Lh (othaka); X. Kintana Iker 10 (1997), 158.
"Árgoma" Aq 648 y A. "Aulaga" Aq 1016. "Ajonc, genêt épineux" VocPir 582. Cf. VocNav: "Aulaga u ollaga (valle de Odieta)".
Otakak obroena du ogei urteren bizia. Mdg 131.

2. "Palo de árgoma" Iz ArOñ.

Hitza bizirik dago, eta leku batzuetako erdaran ere ez da ezezaguna, Laudion esaterako.
Toponimoak azaltzeko, Otakatxa izena otaka + atx 'haitz' + -a bezala analiza daiteke, Otakarro izenean otaka eta arro izan daiteke eta Otaka soilean otaka hitza, besterik gabe.
Otaka bera hitz eratorria litzateke, oinarrian ote eta bukaeran -ka atzizki txikigarria, landare izenetan ez ezezaguna eta batzuetan antroponimian ere agertzen da, Urrekazulo toponimoan Urraka edo *Urreka antroponimoa dago, bere oinarrian urre izena eta ondoren lehenago aipatutako atzizki txikigarria. Antroponimo honetan bukaerako bokala uler daiteke erdararen eraginez, horretan -a delako emakumezkoen izenak egiteko bilakaera ohikoena.

Mosterente toponimoa

 Mosterente da Trebiñuko aurkintza baten izena.
Toponimo honen lekuko zaharrak daude Gerardo Lopez de Gereñuren Toponimia alavesa, seguido de Mortuorios o despoblados y Pueblos alaveses liburuan:

MORTERENTE, 1800, labrantío en Ascarza de Treviño.
MOSTERENTE, término en Ascarza de Treviño.
MOSTERENTI, 1676, igual que anterior.

Lehenengo lekukoa ziurrenik kakografia da, kontuan izanik beste lekukoak eta gaur egungoa. Azkena, Mosterenti, interesgarria da, bukaerako bokala jatorrizkoa litzateke, gerora, gaztelaniaren eraginez aldatua, Oñati/Oñate herri izenean bezala.
Toponimoak bi elementu lituzke, mons 'mendi' latinez eta Terenti, Terentius antroponimo latinaren genitiboa, 'Terentius-en mendia'. Hori zuzena bada, toponimoa latinean eratu zen oso aspaldi eta mende askotan iraun du. Beharbada bukaerako bokalaren gordetzeari euskarari zor zaio.
Blog honetan bada beste toponimo bat Terentius oinarrian duena, Terenti toponimoa, hau tontor izena da. Beharbada arrazoiren bat dago antroponimo hori bi mendi izenetan aurkitzeko.

Bilbotar hitza

 Orotariko Euskal Hiztegian bilbotar hitza bi alderatan agertzen da, bilbaotar eta bilbotar. Bien agerpen data berandukoa da, bilbaotar 1872. urtean eta bilbotar beranduxeago, 1897. urtean. Lekuko zaharrenak hauek dira:

Itxasozko azañetan or agiri dira / Matxin Mungi, Arbolantxa, Bilbaotar ona, / Errekalde, Arteita, Mello Bertondona. Aran SIgn 213. Gizonen batek esan omen du / Azpeitiyako kafian / apustu ori izango zala / Bilbaotarrentzat kaltian. EusJok II 89. Liburu-zale dan Bilbotarrik, ezin egon leike liburu polit iolasgarri au beragandu barik. Ezale 1897, 136b.

Toponimian badago leku izen bat, mende bat baino gehiago aurreratzen duena bilbotar alderarekin, Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII liburuan dago:

Echebarria_Vilbotarrena (la caseria de) [Llona (cofradia de)], Munguia (anteyglesia de), a.1745, FogVizcayaMs.
Echebarria_Vilbotarrena+) (Saranda el molino quemado
Echavarri_Bilbotarrena (la casa de) [Llona (cofradia de)], Munguia (anteiglesia de), a.1876, FogVizcayaMs.

Lekuko zaharrenak 150 urte baino gehiagotan aurreratzen du bilbotar aldaeraren agerpena. Beraz, argi geratzen da XVIII. mendearen erdialdean bilbotar izena bazela eta batzuentzat Bizkaiko hiriburuaren izena Bilbo zela. Dokumentazio gehiago balitz Bilbo izenaren hedapenaren ezaugarriak ezagutzeko aukera genuke, baina dauden lekuko gutxirekin ezagutza ere ez da handia.

Valdíñigo toponimoa

 Valdíñigo da Alloko sakonune bat. Lekukoak nahiko zaharrak dira, XIV. mendekoa da zaharrena:

don eyneguo, ual de (1371)
balde yenigo (1712)
valdienigo (1895)
valde iñigo (1895)
valdiñigo (1895)

Toponimoa erromantzezkoa da eta oso egitura antzekoa du Valdemollina toponimoak. Hiru elementuz osaturik dago, val-, valle izenaren laburketa, de preposizioa eta Íñigo antroponimoa, euskarazko Enekoren kidea. Mendeak igaro ziren toponimoaren elementuen batzea gertatu arte eta egun ere, etimologia argia du, Alloko herritarrek izan duten bezala.

Enekoitzen borda toponimoa

 Enekoitzen borda da Abaurregaina herriko aterpe bat. Lekuko zaharrena XX. mendearen bukaerakoa da, enekoitzen borda (1996). Toponimoak ez du zailtasunik, alde batetik borda izena dago eta hasieran Enekoitz patronimikoa, -(r)en atzizkia ahaztu gabe.
Enekoitz sortu zen Eneko antroponimotik, -itz atzizkia latinaren genitibotik mailegatu zen eta Erdi Aroan ohikoa zen seme-alabak jasotzea aitaren izena patronimiko bihurtua. Horrela aita Eneko bazen, seme-alabak Enekoitz jasoko zuen, egungo deituraren lekukan. Sistema hori Erdi Aroaren bukaeran galdu zen, egun dagoen sistemak ordezkatua.

Txomingo toponimoa

 Txomingo da Ezkurra udalerriko aurkintza bat, Nafarroan. Lekuko zaharrenak XVIII. mende hasierakoak dira, beraz, hiru mendetan luzatzen dira:

chomingo (1710)
chomingo (1711)
chomingo, borda de (1724)

Toponimoan antroponimo huts bat dago, Txomingo, Domingo ezagunagoaren hipokoristikoa. Domingoren beste hipokoristiko bat, askoz zabalduagoa da Txomin, blog honetan aztertutako Txomin toponimoaren oinarria.
Antroponimo honen lekuko batzuk bildu dira Dokuklik web-gunean, Euskal Autonomi Erkidegoko eliza-agiriak biltzen dituen lekuan. Agiri hauek dira, jaio, ezkontza eta heriotza agiriak eta lekuko gutxi batzuk daude XVI. mendearen erdialdean:

Txomingo toponimoaz gain, Txomingotegi toponimoaren oinarria ere bada Txomingo antroponimoa.
Azkenik, litekeena da Domingo > Txomingo bilakaera izatea baina ez litzateke ezinezkoa Txomin hipokoristikoari -ko atzizki txikigarria gehitzea.

Burkaitza toponimoa

 Burkaitza da Oiartzungo toponimo bat, presa bat eta aurkintza bat izendatzeko. Toponimo eratorri bat dago, Burkaitzazearra bizkarra, hegia.
Oiartzungo toponimia liburuan toponimoak agertzen dira eta badago azalpen labur bat, baina ez da lekuko zaharrik ematen, 115. or.:

Burkaitza.
Orokorrean erabiltzen den eta toponimo bihurtu den hitz baten adibidea. Hau da,
izen generiko bat espezifiko izatera pasatu da. Bestalde, burkaitza, bailaran asko erabilitako hitza da, eta bertatik amiltzeko arriskua duen arroka esan nahi du.

Burkaitzazearra. Parajea.

Liburuan azaldu bezala, toponimoak ez du zailtasunik, artikuluaz gain burkaitz izena dagoelako:

burkaitz.
(G, AN-gip-5vill; Lar, Añ (G, AN), Bon, Hb), morkaitz (G-bet), murkaitz (G-to; Lar, Hb, H (V, G)), porkaitz (AN-gip). Ref.: A (burkaitz, morkaitz, murkaitz, porkaitz); Gte Erd 260.
Peñón, risco; precipicio, derrumbadero.
[...]

Dirudienez, hitza nahiko ezaguna da Gipuzkoan, toponimo gehiagoren oinarria delako, Burkaitzeta eta Burkaitzilluna toponimoetan burkaitz dago, Oiartzungo toponimoan bezala eta Murkaitza toponimoan murkaitz aldaera erabilia izan da.

Amuena toponimoa

 Amuena da Bizkaiko Forua herriko toponimo bat, baserri bat, hain zuzen.
Lekuko zaharrik ez da eskuratu baina aldaketa ezezagunik gertatu ez bada, sarrera honetan azalpen etimologiko egokia jasoko du.
Toponimoan emakumezko antroponimo bat dago, Amuna, blog honetan aztertutako hainbat toponimoren oinarria dena, Amumasolo bezala.
Toponimoa hasieran *Amunarena izango zen, baina hainbat aldaketa gertuko ziren, beharbada lehenik bokalarteko dardarkaria galduko zen eta bokal bilkura soilduko zen, ae > e gertatuz. Horrela *Amunena izango zen eta azkenik, sudurkari disimilazioa gertatuko zen lehenenengoa galduz eta Amuena bezala geratuko zen, Galaena toponimoan gertatu zen bezala.

Enekogorta toponimoa

 Enekogorta da Alonsotegi eta Barakaldo arteko pinudi bat.
Toponimoaren lekuko zaharrik ez dago, baina egitura gardena du eta aldaketarik gertatu ez bada, analisia oso erraza du, alde batetik korta hitza, gorta aldaera zaharrarekin. Bestetik, Eneko antroponimoa egun ere ezaguna eta erabilia, baina mende batzuetan galdua izan zen.
Interesgarria da aipatzea haplologiarik gertatu ez dela, hau da, bi silaba berdinak edo oso antzekoak elkarren ondoan jartzen direnean bat galtzen dela. Hala gertatu izan balitz, toponimo honetan *Enekorta bezalakoa izango genuke. Ez zen hala gertatu, agian elementuak hain ezagunak izateak oztopatu zuen aldaketa hori.

Sarralle toponimoa

 Sarralle da Azpeitiko bi etxeren izena.
Toponimoaren lekuko zaharrik ez da eskuratu baina, aldaketarik gertatu ez bada, dagoen bezala analiza daiteke. Oinarrian lanbide izen bat dago, sarrailagile hitza hain zuzen:

sarrailagile.
(H; -alla- Lar, Añ, H), sarrailgile (SP, Urt Gram 37).
Cerrajero.

Toponimoak antza handia du Gipuzkoako beste bi toponimorekin, Sarrallagillenea eta Sarrallero toponimoekin, hain zuzen.
Dirudienez, *Sarrailagile > Sarralle bilakaera gertatu zen, bokalarteko /g/ belarea galdurik.

Larraitz toponimoa

 Larraitz da Abaltzisketa udalerriko auzo bat, Gipuzkoan.
Oso toponimo antzekoa da Larraitza, hau larra- 'larre' + gaitz + -a izan daitekeela. Bilakaera osoa hauxe litzateke: larra- + gaitz > *Larragaitz > Larraitz. Bokal arteko belare ahostunaren galera ez da orokorra, beharbada toponimo honen lekuko zaharrak izanez gero bere bilakaera hobeki ezagutuko da.

Agadena toponimoa

 Agadena da Barrikako baserri baten izena.
XVIII. mendeko lekuko bat dago Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII izenburuko liburuan:

Aguedena [N, TO]
Aguedena (la caseria de), Barrica, a.1745, FogVizcayaMs.

Bi lekukoen artean bokal bat aldaturik dago, ziurrenik asimilazioaz gertatua, a-e > a-a.
Toponimo hau, etxe izen asko bezala, antroponimo batez osaturik dago, eta ondoren -(r)en eta -a artikulua ditu. Antroponimoa Ageda da, emakumezko izena, eta bokalarteko /d/ horzkariak erakusten du erdararen bilakaera jasoa duela. Ez da lehenengo aldiz blog honetan antroponimo hori dagoenik, Agaratxonea toponimoan izen bera dago, -txo atzizkia gehitua, *Agaratxo, *Agedatxo zaharrago baten ondorengoa izan daitekeena.

Enekoetxea toponimoa

 Enekoetxea da Arizkungo etxe bat. Lekuko zaharrenak XVIII. mendearen hasierakoak dira:

enecorena (1700)
enecorena, la [casa] de (1726)
eneconea (1817)
enekoetxea (1998)

Ikus daitekeenez, toponimoan aldaketa bat gertatu da, hasierako -(r)en + -a galdu dira eta ordezkaturik gertatu dira etxe + -a jarriz. toponimoaren oinarrian Eneko antroponimoa dago, Erdi Aroan nahiko erabilia izan zen eta gero mende batzuk igaro ziren galdu zela, eta XX. mendean berriro erabilia izan da. Enekoalor eta Enekoarria toponimoetan ere antroponimo bera dago.
Enekoetxea toponimoa, dirudienez, Erdi Arokoa litzateke, izan ere, garai horretan Eneko antroponimoa erabilia izan zen.

Sarrallero toponimoa

 Donostiako toponimo honetaz hiru lekuko baino ez zaizkigu heldu, hirurak ezberdinak dira baina antzekotasunak batzen ditu, azken lekukoak Donostiako toponimia izeneko lanean daude, XIX. mendearen erdialdekoak dira:

Zarrallero (1814-1851, O.P.A., H-622, 76 v.), Serrallero (1841, casa, D.U.A.-B-10-II-362-2).

XVIII. mendearen bukaerako lekuko zaharrago bat dago, aurreko lanean aipatu gabea, Proyecto de ereccion de tres iglesias antemurales en San Sebastian. Hacia 1775 izenburuko lanean, Luis Murugarren egilea, BAP, 1980, Sarrallero.
Beraz, hiru izen daude, Sarrallero, Zarrallero eta Serrallero. Ezberdintasunak lehenengo silaban daude, bi lekukok /a/ bokala dute, besteak /e/; azken ezberdintasuna txistukariari dagokio.
Toponimoak oso antza handia du Usurbilgo Sarrallagillenea toponimoarekin. Azken honetan -gile atzizkia dagoen bitartean, Donostiakoan -ero erromantzezko atzizkia dago. Beharbada hitza jatorriz *zerrallero zen, gaztelaniazko cerrajeroren kidea.